ROR چیست و چطور درست حسابش کنیم؟
ROR یا نرخ بازدهی، سود یا زیان یک سرمایه‌گذاری را نسبت به سرمایه اولیه می‌سنجد و آن را به‌صورت درصد نشان می‌دهد.
اگر بخواهید بفهمید یک معامله واقعاً چقدر خوب یا بد بوده، ROR یکی از تمیزترین معیارهاست. این عدد به شما می‌گوید سرمایه‌تان نسبت به پولی که اول گذاشته‌اید چقدر رشد کرده یا عقب رفته است، نه این‌که فقط آخر کار چقدر پول دست‌تان مانده.
ROR دقیقاً چه چیزی را اندازه می‌گیرد؟
ROR یا نرخ بازده، سود و زیان را نسبت به سرمایه اولیه می‌سنجد. برای همین، خروجی آن معمولاً به شکل درصد می‌آید؛ چون درصد خیلی بهتر از عدد خام نشان می‌دهد عملکرد سرمایه‌گذاری چه‌قدر بوده.
این معیار فقط برای معامله کوتاه‌مدت نیست. از نوسان‌گیری تا نگهداری بلندمدت دارایی، هرجا بخواهید بازده را منصفانه ببینید، ROR به کار می‌آید.
مثال واقعی را چطور حساب کنیم؟
فرض کنید ۱۰۰ میلیون تومان وارد یک معامله می‌کنید و در پایان معامله، ۱۱۲ میلیون تومان برمی‌گردد. فرمول ساده این است:
ROR = (مبلغ نهایی − مبلغ اولیه) ÷ مبلغ اولیه × ۱۰۰
پس در این مثال:
ROR = (۱۱۲ - ۱۰۰) ÷ ۱۰۰ × ۱۰۰ = ۱۲٪
حالا اگر همان ۱۰۰ میلیون تومان در پایان به ۹۵ میلیون تومان برسد، فرمول می‌شود:
ROR = (۹۵ - ۱۰۰) ÷ ۱۰۰ × ۱۰۰ = ۵-٪
یعنی سرمایه شما به همان نسبت از اصل خودش عقب افتاده است. نکته مهم این است که ROR همیشه از نقطه ورود و خروج خوانده می‌شود، نه از حس بازار یا این‌که نمودار «به‌نظر» خوب آمده باشد.
چرا ROR را نباید با سود خام اشتباه گرفت؟
یک سود دلاری ثابت، روی دو سرمایه‌گذاری با اندازه متفاوت، معنی یکسانی ندارد. مثلاً ۱۰ میلیون تومان سود روی یک پوزیشن کوچک، با همان ۱۰ میلیون تومان سود روی یک پوزیشن خیلی بزرگ، از نظر بازدهی اصلاً هم‌وزن نیست.
در ترید، مخصوصاً وقتی حجم معامله عوض می‌شود، عدد خام می‌تواند گمراه‌کننده باشد. ROR این مشکل را کم می‌کند، چون اثر اندازه سرمایه را از مقایسه بیرون می‌کشد.
یک نکته کاربردی
اگر بخواهید دو معامله، دو ستاپ یا حتی دو دارایی را با هم مقایسه کنید، ROR خیلی تمیزتر از سود ریالی یا دلاری جواب می‌دهد. این‌طوری می‌فهمید کدام یکی واقعاً بهتر کار کرده، نه این‌که فقط پول بیشتری جابه‌جا کرده است.
ROR در عمل به چه درد تریدر می‌خورد؟
تریدر می‌تواند با ROR، عملکرد معامله‌های مختلف را کنار هم بگذارد؛ حتی اگر دارایی، تایم‌فریم یا اندازه پوزیشن‌ها فرق داشته باشند. این مقایسه کمک می‌کند بفهمید کدام ستاپ در عمل بازده بهتری داده است.
اگر ROR منفی باشد، باید ببینید مشکل از ورود بوده، خروج بوده یا اندازه پوزیشن. خودِ عدد به‌تنهایی جواب همه‌چیز را نمی‌دهد، اما برای پیدا کردن ایراد، نقطه شروع خوبی است.
برای خواندن درست عملکرد، ROR باید کنار ریسک، زمان نگهداری و هزینه‌ها دیده شود. اگر این سه‌تا را حذف کنید، عددی می‌بینید که شاید درست باشد، اما تصویر کامل نمی‌دهد.
چه اشتباه‌هایی باعث می‌شود ROR را غلط بخوانیم؟
اشتباه رایج این است که بازدهی اسمی را با بازدهی واقعی یکی بگیریم و کارمزد یا اسلیپیج را نبینیم. همین دو مورد کوچک، مخصوصاً در تریدهای پرتعداد، می‌توانند نتیجه را عوض کنند.
اشتباه دیگر این است که بازدهی یک معامله را بدون توجه به مدت نگهداری با معامله‌ای دیگر مقایسه کنیم. یک ROR یکسان، اگر در یک روز ساخته شده باشد یا در سه ماه، کیفیت یکسانی ندارد.
برای خواندن درست ROR، باید مبنای اولیه، بازه زمانی و همه هزینه‌های مستقیم روشن باشد. اگر اینها معلوم نباشد، درصد هست، اما قضاوت دقیق نیست.